Yapay zekaya ayrılan büyük bütçeler, veri merkezi yatırımları kadar bu yatırımların nasıl finanse edildiği sorusunu da büyütüyor. IMF’nin Ekim 2026 Küresel Finansal İstikrar Raporu, yapay zeka yatırımı ve kârlılığının beklentileri karşılamamasının ilgili varlık fiyatlarında düzeltmeye yol açabileceğini belirtiyor. Kurum, borçluluk ve az sayıda şirkette yoğunlaşan pozisyonların bu hareketi büyütebileceği konusunda uyarıyor.
Raporun genel değerlendirmesi, piyasaların şimdiden çöktüğü yönünde değil. IMF, güçlü şirket kârları ve ekonomik büyümenin finansal piyasalara dayanıklılık kazandırdığını da vurguluyor. Ancak bu görünümün altında kırılganlıkların devam ettiğini söylüyor. Dolayısıyla açıklama belirli bir tarihte fiyatların düşeceği tahmini olarak değil, olumsuz bir gelişmenin hangi kanallardan yayılabileceğini anlatan risk değerlendirmesi olarak okunmalı.
Benzer bir ayrım, Barclays Private Bank’ın 21 Eylül tarihli analizinde de bulunuyor. Bankaya göre teknoloji hisselerindeki yoğunlaşma, kırılganlığın büyüklüğünü gösterebilir. Ancak tek başına bir geri dönüşün ne zaman yaşanacağını söylemez. Analiz, fiyat hareketlerini değerlendirirken finansman, şirketlerin mali tabloları, fiziksel altyapı kısıtları ve yatırımcı pozisyonlarının birlikte izlenmesi gerektiğini belirtiyor.
165 milyar dolarlık harcamanın tamamı yapay zekaya ait değil
Barclays’in Bloomberg verilerine dayanan hesabına göre Microsoft, Alphabet, Meta ve Amazon’un 2026’nın ikinci çeyreğindeki toplam nakit sermaye harcaması 165 milyar dolara ulaştı. Bir yıl önce aynı tutar 88 milyar dolardı. Burada söz konusu rakamın şirketlerin toplam sermaye harcamalarını gösterdiğini ayırmak gerekiyor. Bütün tutarı yalnızca yapay zeka modeli geliştirme maliyeti gibi sunmak doğru olmaz.
Aynı hesaplama, dört şirketin bu harcamalar sonrasında toplam yaklaşık 6,7 milyar dolar serbest nakit akışı ürettiğini gösteriyor. Bu ölçütte faaliyetlerden gelen nakitten maddi duran varlık alımları çıkarılıyor. Banka, yeni kapasitenin gelir üretmeye başlamasının birkaç çeyrek sürebileceğini de hatırlatıyor. Bu nedenle tek bir çeyrekteki harcama ile gelir arasındaki fark, yatırımın başarısız olduğunu tek başına kanıtlamıyor.
Öte yandan yatırımın fiziksel sınırları da var. Elektrik bağlantısı, iletim kapasitesi ve yerel izin süreçleri, finansmanın bulunmasından daha yavaş ilerleyebiliyor. Barclays, bu koşulların yerel ölçekte değerlendirilmesini öneriyor. Yüksek yatırım bütçesi, bir veri merkezinin planlanan tarihte enerji alacağını veya çalışmaya başlayacağını otomatik olarak göstermiyor.
IMF açısından daha geniş sorun, benzer pozisyonların aynı anda çözülmesi ihtimali. Borçla büyütülen yatırımlarda fiyat düşüşü, nakit ihtiyacı nedeniyle ek satışları tetikleyebilir. Kurum bu nedenle şeffaflığın artırılmasını, aşırı borçluluğun sınırlandırılmasını ve olası şoklara hazırlığın güçlendirilmesini istiyor. İki kurumun değerlendirmeleri ortak bir noktada buluşuyor. Teknolojinin kullanımının artması ile onu geliştiren şirketlerin bugünkü fiyatlarının haklı çıkması, ayrı ayrı incelenmesi gereken konular.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Türkiye araştırmasında katılımcıların yüzde 16’sı CV için yapay zeka kullanıyor
Intel’in D serisi yapay zeka kartları 480 GB belleğe kadar çıkıyor
YouTube, arama sonuçlarının üstünde yapay zeka yanıtlarını deniyor
Norforge, açık panellerde yapay zekalı siber saldırı izleri buldu
Meta, tartışma yaratan koşullardan yapay zekâ eğitimi ifadesini çıkardı
Günün Öne Çıkan Fırsatları
REKLAM — Bu içerikte satış ortaklığı bağlantıları bulunmaktadır. Bu bağlantılar üzerinden yapılan alışverişlerden Teknoblog komisyon kazanabilir. Satış ortaklığı açıklaması
