Küresel elektrikli otomobil pazarı 2026 yılının ilk aylarında büyümeyi sürdürse de bölgeler arasındaki tablo giderek daha farklı bir görünüm ortaya koyuyor. Benchmark Mineral Intelligence tarafından paylaşılan verilere göre, nisan ayında dünya genelinde 1,6 milyon elektrikli otomobil satıldı. Böylece yılın ilk dört ayındaki toplam satış hacmi 5,6 milyon adede ulaştı. Nisan ayındaki satışlar geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6 artış gösterdi. Buna rağmen mart ayında görülen yüksek satış temposunun ardından aylık bazda yüzde 9’luk düşüş kaydedildi.
Bu dönemde küresel büyümenin ana taşıyıcısı Avrupa oldu. Bölgedeki tüketicilerin elektrikli otomobillere ilgisi hız kesmeden devam ederken, yüksek yakıt fiyatları ve devlet destekleri talebi artıran başlıca unsurlar arasında yer aldı. Özellikle Orta Doğu’daki gerilimlerin petrol fiyatlarını yukarı çekmesi, içten yanmalı motorlu araçların kullanım maliyetini yükseltti. Bunun yanında Çinli üreticilerin Avrupa pazarına sunduğu yeni modeller de tüketicilere daha geniş seçenekler sağladı.
Avrupa’da nisan ayı elektrikli otomobil satışları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 27 artarak 400 bin adedin üzerine çıktı. Ülke bazında bakıldığında Fransa yıl başından bu yana yüzde 36 büyüme kaydederken Almanya’da artış oranı yüzde 33 oldu. İtalya ise yeni teşvik programlarının etkisiyle dikkat çekici bir yükseliş sergiledi. Ülkedeki elektrikli otomobil pazarı neredeyse iki katına çıkarken, Çinli markaların bu büyümeden önemli pay aldığı belirtiliyor.
Avrupa’daki büyüme Çinli üreticilerin bölgedeki etkisini de artırmış durumda. 2025 yılında Avrupa otomobil pazarının yüzde 19’unu Çin üretimi araçlar oluştururken bu oran 2026 itibarıyla yüzde 22’ye yükseldi. Buna rağmen Çinli markalar yalnızca ihracata odaklanmıyor. Ticaret gerilimlerinden etkilenmemek için Avrupa’da üretim yatırımları hız kazanmaya başladı.
Çinli üreticiler Avrupa’da yerel üretime yöneliyor
Stellantis ve Leapmotor, Leapmotor B10 elektrikli SUV modelinin İspanya’nın Zaragoza kentindeki fabrikada üretileceğini açıkladı. Üretimin 2026’nın son çeyreğinde başlaması bekleniyor. Öte yandan Volkswagen CEO’su Oliver Blume da şirketin kullanılmayan fabrika kapasitesini Çinli üreticilerle paylaşmasının maliyet yönetimi açısından mantıklı olabileceğini ifade etti. Avrupa otomotiv sektöründe yerel üretim ve ortaklıkların önümüzdeki dönemde daha fazla gündeme gelmesi bekleniyor.
Kuzey Amerika tarafında ise tablo Avrupa kadar güçlü görünmüyor. ABD ve Kanada’daki elektrikli otomobil satışları yılın ilk dört ayında yüzde 25 geriledi. Bölgedeki istisna ise Meksika oldu. Çinli üreticilerin yeni gümrük tarifeleri yürürlüğe girmeden önce ülkeye yoğun sevkiyat yapması sayesinde Meksika pazarı yaklaşık yüzde 50 büyüdü. Meksika hükümeti, serbest ticaret anlaşması bulunmayan ülkelerden yapılan ithalata yüzde 50 vergi uygulamaya hazırlanıyor.
ABD’de üreticiler ise yeni modellerin üretimine odaklanmış durumda. Rivian, Illinois eyaletindeki fabrikasında Rivian R2 modelinin üretimine resmen başladı. Şirket, Georgia’daki yeni fabrikasının yıllık kapasitesini başlangıçta planlanan 200 bin seviyesinden 300 bine çıkarmayı hedefliyor. Tesla tarafında ise Elon Musk, tamamen otonom kullanım amacıyla geliştirilen Cybercab modelinin üretimine başlandığını doğruladı. Bununla birlikte yüksek hacimli üretimin 2026 sonundan önce gerçekleşmesi beklenmiyor.
Çin’in iç pazarında ise daha karmaşık bir görünüm dikkat çekiyor. Küçük ve uygun fiyatlı elektrikli otomobillere verilen devlet desteklerinin değiştirilmesi nedeniyle iç satışlar yıl genelinde yüzde 17 geriledi. Tüketicilerin yeni teşvik düzenlemelerini beklemeyi tercih ettiği belirtiliyor. Buna rağmen Çin’deki üretim kapasitesi ihracat sayesinde yüksek seviyesini koruyor. Nisan ayında tek başına 400 bin elektrikli otomobil ihraç edilirken, yılın ilk dört ayında toplam ihracat hacmi 1,4 milyon adede ulaştı. Bu rakam geçen yılın aynı döneminin iki katına işaret ediyor.
Kanada ise satışlardaki yüzde 7’lik düşüşü yeni destek programıyla dengelemeye çalışıyor. Electric Vehicle Affordability Program kapsamında uygun fiyat kriterini karşılayan elektrikli otomobiller için 5 bin Kanada dolarına kadar teşvik sağlanacak. Tam destek alınabilmesi için aracın belirlenen fiyat sınırının altında olması gerekiyor. Bunun yanında Kanada’nın, yüzde 100 gümrük vergisinden muaf tutulacak 49 bin adetlik Çinli elektrikli otomobil kotası belirlemesi de dikkat çekiyor.
