Tarihi görev yaklaşıyor: NASA’nın Artemis II roketi fırlatma rampasında

NASA’nın Ay’a yönelik insanlı uçuş programında uzun süredir beklenen aşamalardan biri hafta sonunda geride bırakıldı. Artemis II görevi kapsamında kullanılacak Space Launch System (SLS) roketi ve Orion uzay aracı, Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’nde yer alan Araç Montaj Binası’ndan (VAB) Fırlatma Kompleksi 39B’ye taşındı. Yaklaşık 9 kilometrelik bu yolculuk 12 saat sürerken, dev yapı saatte yalnızca 1,6 kilometre hızla ilerledi. Buna rağmen bu yavaş hareket, insanlı Ay uçuşlarına 50 yılı aşkın bir aradan sonra dönüş yolunda önemli bir aşamayı temsil ediyor.

SLS roketinin tepesinde yer alan Orion kapsülü, görev sonunda Dünya atmosferine giriş sırasında saatte yaklaşık 42 bin kilometrenin üzerine çıkan bir hıza ulaşacak. Yaklaşık 10 gün sürecek görev boyunca mürettebat, Ay’ın uzak tarafının yaklaşık 9 bin kilometre ötesine geçerek şimdiye kadar insanlığın Dünya’dan en fazla uzaklaştığı noktaya ulaşacak. NASA Yöneticisi Jared Isaacman, bu sürecin Apollo 17 ile sona eren Ay keşiflerinin ardından uzun bir yolculuğun devamı niteliğinde olduğunu vurguladı.

Artemis II görevinin teknik ve tarihsel önemi

Artemis II, NASA’nın Artemis programı kapsamındaki ilk insanlı SLS uçuşu olma özelliğini taşıyor. Görevde Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch ve Kanadalı astronot Jeremy Hansen yer alıyor. Koch, Ay yakınlarına giden ilk kadın astronot olurken, Hansen ise ABD vatandaşı olmayan ilk astronot olarak bu mesafeye ulaşacak. Buna rağmen görevde Ay’a iniş planlanmıyor; bu hedef daha sonraki Artemis görevlerine bırakılmış durumda.

Roketin rampaya taşınması, Şubat ayı başlarında planlanan fırlatma pencerelerinin hâlâ geçerliliğini koruduğunu gösteriyor. NASA, 6, 7, 8, 10 ve 11 Şubat tarihlerini potansiyel fırlatma günleri olarak değerlendiriyor. Ancak bu tarihlerden önce en kritik adım, “Wet Dress Rehearsal” olarak adlandırılan prova geri sayımı olacak. Bu test sırasında roketin yakıt tanklarına 750 bin galondan fazla sıvı hidrojen ve sıvı oksijen yüklenecek.

NASA, Artemis I görevi sırasında yaşanan hidrojen sızıntıları ve sıcaklık sorunlarından elde edilen deneyimleri Artemis II’ye aktardı. Mühendisler aynı teknik iyileştirmeleri bu görevde de uyguladı. Artemis II Görev Yöneticisi Matt Ramsey, takvimin sıkışık olduğunu kabul ederken, buna rağmen planların uygulanabilir olduğunu ifade ediyor.

Öte yandan fırlatma tarihini etkileyen faktörler arasında Ay’ın yörüngedeki konumu ve Orion kapsülünün Dünya’ya güvenli dönüş açısı da bulunuyor. Şubat ayında fırlatma gerçekleşmezse, Mart ayı başı için alternatif tarihler masada tutuluyor. NASA yetkilileri, prova geri sayımı tamamlanmadan kesin bir fırlatma tarihi açıklamaktan kaçınıyor.

Son aylarda montaj ve hazırlık sürecinde önemli bir ivme yakalayan ekipler, Artemis I’e kıyasla entegrasyon süresini yaklaşık iki ay kısaltmayı başardı. Isı kalkanı, üst kademe bileşenleri ve acil durum sistemleriyle ilgili yapılan teknik değerlendirmeler de olumlu sonuçlandı. Tüm bunlara ek olarak, uçuş sonlandırma sistemine erişimi kolaylaştıran yeni yapısal kollar sayesinde roketin rampada daha uzun süre kalabilmesi mümkün hâle geldi.

Artemis II ekibi şu anda fırlatma rampasında yapılacak testlere odaklanmış durumda. Mürettebat erişim kolunun denemeleri, acil tahliye tatbikatları ve yönlendirme sistemleri kontrolleri önümüzdeki günlerde tamamlanacak. Bu aşamaların sorunsuz geçmesi hâlinde, NASA’nın Ay’a insanlı dönüş yolculuğunda bir sonraki kritik eşiğin aşılması bekleniyor.