NASA’nın Artemis II görevi, Ay çevresindeki insanlı uçuşunu tamamladı ve Dünya’ya dönüş yoluna geçti. 2 Nisan’da Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’nden fırlayan görevde Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch ve Kanada Uzay Ajansı’ndan Jeremy Hansen yer alıyor. Görev planı 10 gün sürüyor ve Orion uzay aracının 11 Nisan’da TSİ 03.07’de San Diego açıklarında suya inmesi hedefleniyor. Bununla birlikte görev, yalnızca Ay çevresinde yapılan tarihi bir uçuşla sınırlı kalmıyor ve Orion sistemlerinin insanlı operasyon altında nasıl çalıştığını da ortaya koyuyor.
Doğrusunu söylemek gerekirse, bu uçuşun en çarpıcı başlığı insanlı uzay uçuşu mesafe rekoru oldu. NASA’nın paylaştığı bilgilere göre Artemis II mürettebatı, 6 Nisan’da Apollo 13’ün 400.171 km seviyesindeki eski rekorunu geçti. Ardından görev, Dünya’dan 406.771 km uzaklığa ulaşarak insanlığın şimdiye kadar eriştiği en uzak insanlı uçuş noktasını kayda geçirdi. Öte yandan bu veri, görevin yalnızca sembolik bir Ay geçişi olmadığını, aynı zamanda ölçülebilir bir eşik oluşturduğunu gösteriyor.
Bunun yanı sıra Artemis II, Apollo 17’den bu yana alçak Dünya yörüngesinin ötesine giden ilk insanlı görev olarak kayıtlara geçti. 1972’den sonra hiçbir mürettebat bu kadar uzak bir noktaya ulaşmadı. Ne var ki bu başlık tek başına bile görevin tarihsel ağırlığını anlatmaya yetmiyor, çünkü bu uçuş SLS roketinin ve Orion uzay aracının ilk insanlı görevi olma özelliğini de taşıyor. Böylece NASA, Ay çevresine insan götürecek yeni nesil taşıma sistemlerini ilk kez gerçek mürettebatla sınamış oldu.
Artemis programı açısından bakıldığında Artemis II, bu serinin ilk insanlı Ay görevi olarak öne çıkıyor. Daha önce gerçekleştirilen Artemis I, mürettebatsız biçimde uçmuş ve Ay çevresindeki görevi insansız tamamlamıştı. Bu nedenle Artemis II, Artemis çağında insan taşıyan ilk görev unvanını aldı. Bununla birlikte uçuş, dört kişilik mürettebatıyla Apollo dönemindeki Ay görevlerinden de ayrılıyor, çünkü Ay’a yönelen 10 Apollo görevinin tamamında üç kişilik ekipler görev yaptı.
Artemis II birçok ilki aynı uçuşta topladı
Bu görevle birlikte Christina Koch, alçak Dünya yörüngesinin dışına çıkan ilk kadın astronot oldu. Victor Glover ise Ay mesafesine ulaşan ilk siyah astronot unvanını aldı. Öte yandan Jeremy Hansen, Ay çevresine giden ilk Kanadalı ve ilk Amerikalı olmayan astronot olarak kayda geçti. Böylece görev, teknik kilometre taşlarının yanında mürettebat bileşimi açısından da uzay tarihine yeni sayfalar ekledi.
Aslına bakarsanız Artemis II’nin önemi yalnızca bu sekiz başlıktan ibaret değil. NASA, bu görevde Orion uzay aracının yaşam destek sistemlerini, seyrüsefer bileşenlerini, güç yönetimini, termal denetim düzenini, itki unsurlarını ve mürettebat arayüzlerini insanlı uçuşta test ediyor. Buna ek olarak ekip, aracın otomatik uçuş süreçlerini ve manuel kontrol kabiliyetlerini de görev boyunca doğruladı. NASA’nın görev verilerine göre Orion, Ay yüzeyine en yakın geçişte yaklaşık 6.545 km irtifadan geçti ve tüm görev boyunca toplam 1,12 milyon km yol alacak.
Öte yandan görev sıralamasıyla ilgili ayrıntı da burada önem taşıyor. Dolaşımdaki bazı özetler Artemis IV görevini doğrudan ilk insanlı Ay inişi gibi aktarıyor, ancak NASA’nın güncel görev sayfaları farklı bir plan gösteriyor. Buna göre Artemis III, 2027 yılı için alçak Dünya yörüngesinde Orion ile ticari iniş aracı arasında yapılacak buluşma ve kenetlenme denemesini içeriyor. Ardından Artemis IV, Ay yörüngesinden yüzeye inişi hedefleyen görev olarak programda yer alıyor.
Bununla birlikte Artemis II, bu sonraki adımlar için gerekli teknik zemini sağlayan görev olarak öne çıkıyor. Görev boyunca paylaşılan bilgiler, uçuşun genel plan doğrultusunda ilerlediğini gösterdi, yalnızca uzay aracının tuvalet sistemiyle ilgili birkaç sorun kamuoyuna yansıdı. Mürettebatın Ay çevresindeki uçuşu tamamlamasıyla birlikte gözler artık Dünya’ya dönüş ve Pasifik Okyanusu’ndaki suya iniş anına çevrildi. NASA’nın paylaştığı takvime göre görev, California kıyısı açıklarında sona erecek.
İlk dört kişilik Ay uçuşu, en uzak insanlı uzay yolculuğu, alçak Dünya yörüngesinin ötesine elli yılı aşkın aradan sonra yapılan ilk insanlı görev, Artemis serisinin ilk insanlı Ay uçuşu, derin uzaya çıkan ilk kadın, Ay mesafesine ulaşan ilk siyah astronot ve Ay çevresine giden ilk Amerikalı olmayan astronot, bu görevle birlikte aynı kayıtta buluştu. Ayrıca SLS ve Orion da ilk kez insan taşıdı. Böylece Artemis II, hem görev takvimi hem de insanlı uzay uçuşu tarihçesi açısından yoğun veri üreten bir uçuş olarak kayda geçti. NASA’nın görev planında bir sonraki adımlar, bu uçuşta toplanan verilere dayanacak.
