Arm tabanlı sunucular, küresel yapay zeka altyapı harcamalarında x86 sistemlerini tarihte ilk kez geride bıraktı. IDC verilerine göre şirketler, 2026’nın ilk çeyreğinde Arm tabanlı hızlandırılmış sunuculara 53 milyar dolar harcadı. Buna karşılık x86 tabanlı sistemlerin harcama tutarı aynı üç aylık dönemde 34,6 milyar dolar seviyesinde kaldı. Intel ve AMD’nin uzun yıllardır yön verdiği sunucu pazarında böylece harcama dengesi ilk kez Arm lehine değişti.
Bununla birlikte IDC, küresel yapay zeka altyapısı harcamalarının yıllık yüzde 33,1 artarak 89,7 milyar dolara çıktığını açıkladı. Sunucu sistemleri 87,6 milyar dolarla toplam harcamanın yüzde 97,6’sını oluştururken, depolama ürünleri 2,2 milyar dolarlık pay aldı. Araştırma şirketi, 2026 yılının tamamına ilişkin pazar tahminini de 497 milyar dolara yükseltti. IDC, toplam harcamanın 2029’da 1,08 trilyon doları, 2030’da ise 1,21 trilyon doları aşacağını öngörüyor.
Öte yandan Arm tarafındaki yükselişi yalnızca klasik CPU satışları açıklamıyor. Nvidia’nın Arm tabanlı işlemcileri GPU’larla aynı raf ölçeğindeki sistemlerde buluşturan ürünleri, harcama artışında önemli rol oynuyor. Büyük bulut sağlayıcıları ve teknoloji şirketleri artık yalnızca model eğitimi yapan GPU sayısını artırmıyor. Bu şirketler veri hazırlama, bellek yönetimi, ağ trafiği, iş yükü planlama ve hızlandırıcı yönetimi gibi görevleri yürüten CPU katmanını da yeniliyor.
Bunun yanı sıra yapay zeka ajanları, sunucu işlemcilerinin üstlendiği görevleri genişletiyor. Sürekli çalışan ajanlar bir isteği tek adımda yanıtlamak yerine veri kaynaklarına erişiyor, araçları çağırıyor ve görevleri planlıyor. Ardından sonuçları yeniden değerlendiriyor ve gerektiğinde işlem zincirini baştan çalıştırıyor. AMD, bu işleyişin GPU yönetimi, bellek erişimi, veri hazırlama ve kontrol akışı için daha fazla CPU kaynağı istediğini belirtiyor.
Arm işlemciler güç ve raf yoğunluğu sınırlarını zorluyor
Veri merkezi şirketleri, sunucu kümelerini artık yalnızca işlemci sayısı ve ham performans üzerinden büyütmüyor. Elektrik kapasitesi, soğutma ihtiyacı ve raf başına güç sınırı, kurulabilecek yapay zeka sunucularının ölçeğini doğrudan belirliyor. Bu nedenle Arm, Neoverse tabanlı tasarımlarında watt başına performansı ve yüksek çekirdek yoğunluğunu öne çıkarıyor. Daha düşük güç tüketimi, aynı elektrik bütçesi içinde daha fazla işlem çekirdeği ve hızlandırıcı çalıştırmayı mümkün kılıyor.
Günün Öne Çıkan Fırsatları
Teknoblog'un satış ortaklıkları vardır. Bunlar, editoryal içeriği etkilemez, ancak Teknoblog, satış ortaklığı bağlantıları üzerinden satın alınan ürünler için komisyon kazanabilir.
Ayrıca Arm, Mart 2026’da tanıttığı Arm AGI CPU ile ilk kez kendi veri merkezi işlemcisini pazara sundu. Şirket daha önce müşterilerine işlemci mimarisi ve çekirdek tasarımı lisanslıyor, doğrudan sunucu işlemcisi satmıyordu. Arm AGI CPU, 136 Neoverse V3 çekirdeği, 300 W güç tüketimi ve çekirdek başına saniyede 6 GB bellek bant genişliği sunuyor. Arm, sıvı soğutmalı sistemlerin tek rafta 45 binden fazla çekirdeğe ulaşabileceğini belirtiyor.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Google’ın yapay zekâ asistanı Gemini 950 milyon kullanıcıya ulaştı
Meta çocuklara özel yapay zekâ masal uygulamasını test etmeye başladı
Google Haritalar’ın yeni yapay zekâ özelliği beta sürümünde ortaya çıktı
Claude sesli modu Sonnet ve Opus desteği kazandı
Google, Gemini 3.5 Pro yerine Gemini 4 ve aylık güncellemeleri öne çıkardı
Bununla birlikte şirket, AGI CPU tabanlı sistemlerin x86 platformlarına kıyasla raf başına iki kattan yüksek performans sunduğunu öne sürüyor. Meta, işlemcinin geliştirilme sürecinde Arm ile birlikte çalıştı. OpenAI, Cloudflare, SAP, Cerebras ve SK Telecom da platformu destekleyen şirketler arasında bulunuyor. Bu iş birlikleri, Arm işlemcilerin yalnızca deneysel sunucularda değil, büyük ölçekli ticari veri merkezlerinde de kullanım alanı kazandığını gösteriyor.
Ne var ki harcama liderliği, Arm’ın bütün sunucu iş yüklerinde x86’yı geride bıraktığı anlamına gelmiyor. IDC’nin paylaştığı rakamlar özellikle GPU hızlandırmalı ve raf ölçeğindeki yapay zeka sunucularını kapsıyor. Genel amaçlı kurumsal uygulamalar, sanallaştırma, veri tabanları ve mevcut yazılım altyapıları x86 işlemcileri yoğun biçimde kullanmayı sürdürüyor. Intel ve AMD, uzun yıllardır destekledikleri yazılım ekosistemi sayesinde bu alanlarda güçlü pazar paylarını koruyor.
Öte yandan AMD, şirketlerin mevcut uygulamalarını yeniden derlemeden veya farklı kod tabanlarını yönetmeden x86 sistemlerinde çalıştırabildiğini vurguluyor. Bu uyumluluk, büyük şirketlerin mevcut veri merkezi yazılımlarını yeni sunuculara taşırken karşılaştığı geçiş maliyetlerini azaltıyor. AMD ayrıca EPYC işlemcilerini yüksek çekirdek sayısı, geniş bellek kapasitesi ve standart x86 uyumluluğuyla konumlandırıyor. EPYC 9005 serisi, üst seviye modellerde 192 çekirdeğe kadar çıkıyor.
Bunun yanı sıra AMD, kendi test sonuçlarında EPYC 9965 işlemcisinin belirli yapay zeka iş yüklerinde Intel Xeon 6980P’ye göre 1,7 kata kadar yüksek uçtan uca performans verdiğini açıklıyor. Şirket, bazı testlerde EPYC sistemlerinin Nvidia Grace tabanlı Arm sunucularına karşı watt başına daha yüksek performans sunduğunu da savunuyor. Ancak AMD bu rakamları kendi belirlediği donanım ve yazılım koşulları altında yaptığı testlerden elde ediyor. Bu nedenle sonuçlar, veri merkezi yazılımına ve kullanılan hızlandırıcıya göre değişebiliyor.
IDC verileri, x86 tarafındaki harcamanın kısa sürede belirgin biçimde gerilediğini de ortaya koyuyor. Araştırma şirketine göre x86 tabanlı hızlandırılmış sunucu harcamaları, iki çeyrek içinde yaklaşık 52 milyar dolardan 35 milyar dolara indi. Buna karşılık Arm tabanlı sistemlerdeki harcama aynı dönemde neredeyse iki kat arttı. Yeni nesil Intel Xeon ve AMD EPYC işlemcileri ise sonraki çeyreklerde harcama dağılımını yeniden değiştirebilir.
Buna karşılık Arm’ın ulaştığı 53 milyar dolarlık seviye, veri merkezi şirketlerinin işlemci tercihlerini hangi ölçütlerle değiştirdiğini açık biçimde gösteriyor. Şirketler, GPU’lara ayrılan güç bütçesini büyütmek için CPU tarafında daha yüksek enerji verimliliği arıyor. Ayrıca raf başına çekirdek sayısını yükselten tasarımlar, aynı veri merkezi alanına daha fazla sunucu yerleştirmeyi sağlıyor. Arm tabanlı işlemciler bu ihtiyaçlara cevap verirken, x86 tarafı yazılım uyumluluğu ve kurumsal uygulama desteğiyle rekabeti sürdürüyor.
IDC’nin 2026 tahmini, bu rekabetin çok daha büyük bir harcama hacmi içinde devam edeceğini gösteriyor. 497 milyar dolarlık yıllık tahmin, işlemci, GPU, ağ ekipmanı, depolama sistemi ve soğutma altyapısı üreticilerini doğrudan ilgilendiriyor. Arm, Intel ve AMD arasındaki rekabet de yalnızca işlemci satış rakamlarıyla sınırlı kalmıyor. Elektrik tüketimi, raf yoğunluğu, yazılım uyumluluğu ve yapay zeka ajanlarının işlem gereksinimleri satın alma kararlarında birlikte rol oynuyor.
