ABD ordusu için genetiği değiştirilmiş köpekler yetiştirilecek

ABD merkezli yeni girişim Warhound, askeri operasyonlarda kullanılmak üzere genetiği değiştirilmiş köpekler yetiştirmeye hazırlanıyor. 200 milyon dolarlık yatırım alan şirket, köpeklerin genetik özelliklerini geliştirmenin yanı sıra görev sırasında kullanabilecekleri teknolojik ekipmanlar üzerinde de çalışıyor. Projenin arkasında, biyoteknoloji şirketi Colossal Biosciences’ın kurucusu Ben Lamm ile savunma teknolojileri şirketi Anduril’in kurucusu Palmer Luckey bulunuyor. Warhound’un ilk aşamadaki hedefi, mevcut görev köpeklerinde görülen kalıtsal sağlık sorunlarını azaltmak ve daha sağlıklı hayvanlar yetiştirmek. Şirket, genetiği düzenlenmiş ilk köpeklerin 2027 yılının başlarında dünyaya gelmesini planlıyor.

Ben Lamm’ın Wired’a verdiği bilgilere göre Warhound, ilk donör köpeklerden alınan hücre örnekleri üzerinde gen düzenleme çalışmalarına başladı. Bu örnekler, ABD’de ordu, polis ve acil müdahale ekiplerinde görev yapan, performanslarıyla öne çıkan köpeklerden toplandı. Seçilen hayvanların büyük bölümünü Belçika Malinois cinsi köpekler oluştururken Labrador Retriever ve çeşitli çoban köpeği ırkları da programda yer alıyor. Colossal Biosciences bünyesindeki bilim insanları, alınan hücrelerde belirli genetik değişiklikler gerçekleştirdikten sonra klonlama yöntemiyle yeni köpekler yetiştirmeyi hedefliyor. Böylelikle görev köpeklerinin mevcut fiziksel ve davranışsal özelliklerinin korunması, buna karşılık bazı kalıtsal hastalıklara yatkınlıklarının azaltılması amaçlanıyor.

Araştırmacıların başlangıçta odaklanacağı sağlık sorunları arasında kalça displazisi ve belirli kanser türleri bulunuyor. Özellikle büyük ve hareketli köpek ırklarında görülebilen kalça displazisi, hayvanların hareket kabiliyetini sınırlayabiliyor ve uzun vadede görev yapmalarını zorlaştırabiliyor. Warhound, genetik müdahaleler yoluyla bu tür rahatsızlıkların görülme olasılığını düşürmeyi amaçlıyor. Ne var ki söz konusu hastalıkların gelişiminde çevresel koşullar ve birden fazla genin etkili olabilmesi, gen düzenleme çalışmalarının sonuçlarını öngörmeyi güçleştiriyor. Dolayısıyla yapılan değişikliklerin sağlık üzerindeki etkilerinin, hayvanlar doğduktan sonra da uzun süre izlenmesi gerekecek.

Warhound genetik müdahalelerle köpeklerin görev yeteneklerini geliştirmeyi hedefliyor

Warhound’un planları yalnızca kalıtsal hastalıkların azaltılmasıyla sınırlı değil. Ben Lamm, TechCrunch’a yaptığı açıklamada ilerleyen aşamalarda köpeklerin fiziksel ve duyusal yeteneklerini geliştirecek genetik değişikliklerin de değerlendirilebileceğini belirtti. Bu kapsamda daha yüksek hız, gelişmiş çeviklik ve daha güçlü koku alma becerileri üzerinde duruluyor. Özellikle koku alma yeteneğinin geliştirilmesi, patlayıcı maddelerin tespit edilmesi gibi görevlerde kullanılabilecek köpekler açısından dikkat çekiyor. Bununla birlikte bu özelliklerin birden fazla genle ve çevresel faktörlerle ilişkili olması, hedeflenen değişikliklerin uygulanmasını sağlık risklerini azaltmaya yönelik müdahalelerden daha karmaşık hâle getirebilir.

Projenin teknoloji tarafında ise Palmer Luckey’nin kurduğu Anduril görev alacak. Oculus VR’ın kurucusu ve Oculus Rift sanal gerçeklik başlığının tasarımcısı olarak tanınan Luckey, daha sonra savunma teknolojilerine yönelmişti. Anduril, 2024 yılında Pentagon’a yönelik yapay zekâ sistemleri geliştirmek amacıyla OpenAI ile iş birliği yapmıştı. Şirket, bunun yanında Palantir ile birlikte ABD ordusunun gelecek nesil savaş alanı istihbarat sisteminin geliştirilmesine yönelik bir sözleşmede de yer alıyor. Warhound projesinde ise Anduril’in uzmanlığından köpeklerin görev sırasında kullanacağı koruyucu ekipmanların ve bunları destekleyen yazılımların geliştirilmesinde yararlanılacak.

Bu ekipmanlar arasında özel gözlükler, koruyucu yelekler ve vücut zırhları bulunuyor. İlk aşamada köpeklere elektronik veya mekanik parçaların cerrahi yöntemlerle yerleştirilmesi gibi bir plan açıklanmış değil. Bunun yerine mevcut görev köpeklerinin kullandığı koruyucu donanımların teknolojik açıdan geliştirilmesi üzerinde duruluyor. Warhound, genetik özellikleri düzenlenen köpeklerin bu donanımlarla birlikte zorlu çalışma koşullarında daha güvenli biçimde görev yapmasını hedefliyor. Öte yandan ekipmanların teknik özellikleri, hangi sensörlerin kullanılacağı ve yazılımların sağlayacağı işlevler konusunda henüz ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

Warhound’un ortaklık yapısında da dikkat çekici bir ayrım bulunuyor. Palmer Luckey projede ortak olarak yer alsa da kendisinin veya Anduril’in girişimde doğrudan hisse sahibi olmadığı belirtiliyor. Buna karşılık Colossal Biosciences’ın Warhound’da hissesi bulunuyor ve Ben Lamm şirketin yönetim kurulunda görev yapıyor. Girişimin CEO’luğunu ise daha önce Palantir’de çalışan David Spirk üstlenmiş durumda. Bu yönetim yapısıyla Warhound, genetik mühendisliği ve savunma teknolojileri alanlarındaki deneyimleri aynı proje kapsamında bir araya getiriyor.

Colossal Biosciences, daha önce nesli tükenmiş hayvanlara yönelik genetik araştırmalarıyla gündeme gelmişti. Şirket, korkunç kurt olarak bilinen dire wolf türünü yeniden hayata döndürdüğünü öne süren bir çalışma duyurmuştu. Bununla birlikte bu çalışmada ortaya çıkan hayvanların nesli tükenmiş türün birebir karşılığı olup olmadığı bilimsel açıdan tartışma konusu olmuştu. Colossal’ın devam eden projeleri arasında yünlü mamutun bazı genetik özelliklerini yeniden oluşturmayı hedefleyen çalışmalar da bulunuyor. Warhound ise bu gen düzenleme ve klonlama deneyimini, hâlen yaşayan ve belirli görevler için yetiştirilen hayvanlara uygulamayı amaçlıyor.

Şirketin takvimine göre genetiği düzenlenmiş ilk köpeklerin 2027 yılının başlarında doğması bekleniyor. Bu hayvanların daha sonra patlayıcı madde tespiti, arama kurtarma ve benzeri görevler için eğitilmesi planlanıyor. Bununla birlikte köpeklerin doğumundan sonra sağlık durumlarının, davranışlarının ve görev performanslarının değerlendirilmesi gerekecek. Genetik değişikliklerin beklenen yararları sağlayıp sağlamadığının anlaşılması kadar, hayvanların refahı ve uzun vadeli sağlık koşulları da değerlendirme sürecinin temel konuları arasında yer alacak. Warhound’un açıkladığı planlar henüz uygulamanın ilk aşamalarını kapsıyor ve genetiği düzenlenmiş köpeklerin mevcut görev köpeklerine kıyasla ne ölçüde avantaj sağlayacağı konusunda doğrulanmış sonuçlar bulunmuyor.