Kulaklıklar artık günün büyük bölümünde kulağa temas ediyor; ofiste, sporda, toplu taşımada ve evde kesintisiz kullanılıyor. Avrupa merkezli ToxFREE LIFE for All projesi bu yakın teması mercek altına aldı ve piyasadan temin edilen 81 farklı modeli laboratuvarda inceledi. Araştırma, test edilen ürünlerin tamamında insan sağlığıyla ilişkilendirilen kimyasallar bulunduğunu ortaya koydu. Üstelik analizler hem kulak üstü hem de kulak içi modelleri kapsadı.
Çalışma kapsamında ekipler ürünleri mağazalardan ve çevrim içi satış kanallarından satın aldı. Ardından bağımsız laboratuvarlarda içerik analizi gerçekleştirdi. Sonuçlara göre örneklerin yüzde 98’inde BPA (bisfenol A), yüzde 75’ten fazlasında ise BPS (bisfenol S) tespit edildi. Bu maddeler plastik üretiminde katkı olarak kullanılıyor; ancak bilimsel literatür, bu bileşenleri endokrin bozucu olarak sınıflandırıyor.
Bunun yanında araştırma yalnızca bisfenollerle sınırlı kalmadı. Analizlerde ftalatlar, klorlanmış parafinler ve çeşitli bromlu ile organofosfat alev geciktiriciler de belirlendi. Ftalatlar üreme sistemi üzerinde toksik etkiyle ilişkilendiriliyor. Klorlanmış parafinler ise hayvan deneylerinde karaciğer ve böbrek hasarıyla bağlantılı sonuçlar veriyor. Öte yandan bazı alev geciktiriciler kanser riski ve nörogelişimsel sorunlarla birlikte anılıyor.
Araştırmacılar özellikle uzun süreli temasın önemine işaret ediyor. Kulaklıklar plastik yüzeyleriyle doğrudan cilde temas ediyor ve bu temas çoğu zaman saatlerce sürüyor. Egzersiz sırasında ortaya çıkan ısı ve ter, kimyasal maddelerin plastikten ayrışmasını hızlandırabiliyor. Böylece maddeler deri yoluyla emilim için daha elverişli bir ortam buluyor.
Araştırma günlük kullanımda maruziyet riskini inceliyor
Uzmanlar tek bir üründen kaynaklanan dozun düşük olabileceğini belirtiyor; fakat birden fazla kaynaktan sürekli maruziyet ihtimaline odaklanıyor. “Kokteyl etkisi” olarak tanımlanan bu yaklaşım, farklı ürünlerden gelen düşük dozların zaman içinde birleşebileceğini ifade ediyor. Günlük yaşamda plastik temasının yaygınlığı düşünüldüğünde kulaklıklar bu zincirin bir halkasını oluşturuyor.
Bunun yanı sıra araştırmada adı geçen büyük markalar arasında Bose, Samsung, Sennheiser ve Panasonic yer alıyor. Çalışmanın yayımlandığı tarihte bu markalardan kamuoyuna yansıyan kapsamlı bir teknik açıklama bulunmuyor. Sağlık savunucuları ise üreticilerin malzeme içeriklerini daha açık biçimde paylaşması gerektiğini savunuyor.
ToxFREE araştırma grubu daha önce bebek ürünleri ve günlük tekstil eşyalarında da BPA tespit etmişti. Bu nedenle ekip, tüketici elektroniğinde kullanılan kimyasallar için daha sıkı düzenleme çağrısı yapıyor. Özellikle çocuklar ve gençler gibi hormonal gelişim sürecindeki gruplar için maruziyet konusu ayrı bir başlık oluşturuyor.
Her şeye rağmen araştırmacılar gerçek yaşam koşullarındaki maruziyet düzeylerini net biçimde ölçmek için ek çalışmalara ihtiyaç olduğunu vurguluyor. Düzenleyici kurumların yeni test standartları veya etiketleme gereklilikleri üzerinde çalışması gündeme gelebilir. Kulaklık gibi giyilebilir teknoloji ürünleri artık yalnızca ses performansıyla değil, kullanılan malzemelerle de değerlendirme sürecine giriyor.
Teknoblog, teknoloji gündemini farklı platformlarda düzenli biçimde paylaşıyor. WhatsApp kanalında öne çıkan haberleri anlık olarak aktarıyor, Google Haberler üzerinden güncel içerikleri sunuyor, Instagram ve X hesaplarında dikkat çeken başlıkları özetliyor, YouTube kanalında ise ürün incelemeleri ve detaylı anlatımlarla içeriği tamamlıyor.
